De gratis EU AI Act Compliance Checklist in 10 stappen
Dat de EU AI Act bestaat weet je inmiddels. Waar jouw organisatie precies staat is een stuk lastiger te zeggen. Deze checklist beantwoordt die vraag in tien stappen, in gewone taal en zonder dat je er een jurist bij nodig hebt. Je vult hem in het tempo in dat jou uitkomt en je weet daarna wat er als eerste moet gebeuren.
Gratis, als PDF in je mailbox, in het Nederlands, Frans of Engels.
Voor wie is deze checklist bedoeld
Voor organisaties die vooral AI-systemen van anderen gebruiken. Een gemeente met een chatbot, een school met nakijkhulp, een zorginstelling met beslissingsondersteuning, een KMO die Copilot heeft uitgerold. In veel gevallen ben je dan gebruiksverantwoordelijke en geen aanbieder.
Automatisch gaat dat niet. Wie een systeem laat bouwen en het onder eigen naam of merk uitbrengt is aanbieder, ook zonder zelf één regel code te schrijven. Die rol beoordeel je daarom per AI-systeem en niet één keer voor de hele organisatie.
Praktisch gezien is dit de checklist voor degene die het onderwerp intern moet trekken. De ICT-verantwoordelijke, de kwaliteitscoördinator, de HR-manager of de zaakvoerder die het erbij doet. Je hoeft geen achtergrond in recht te hebben om hem te kunnen invullen.
Wat staat er in de checklist
Stap 0, vier vragen van ongeveer twee minuten. Eerst de vraag die je jezelf moet stellen voordat de rest zin heeft: vallen jouw organisatie en het AI-gebruik daarbinnen onder de AI Act. Is het antwoord nee, dan ben je in twee minuten klaar.
Daarna tien stappen. De kern ervan:
- De beslisboom: ben ik gebruiksverantwoordelijke? Je bepaalt die rol per AI-systeem. Voor het ene systeem kun je gebruiksverantwoordelijke zijn en voor het andere aanbieder. Het is ook het punt waarop organisaties zich het vaakst vergissen.
- AI-geletterdheid, de snelste winst. Wat artikel 4 vraagt, voor wie het geldt en hoe je laat zien dat je er iets aan doet.
- Een risicoscan voor je organisatie. Welke van jouw toepassingen zwaarder wegen dan je denkt en welke juist niet.
- Praktische governance en shadow AI. Hoe je verantwoordelijkheden en gebruiksafspraken organiseert en wat je doet met de tools die medewerkers al gebruiken zonder dat iemand het weet.
- Praktische vastlegging. Hoe je intern bijhoudt welke maatregelen je hebt genomen. De wet schrijft daar geen vorm voor.
Je rol, het type systeem en de manier waarop je het inzet bepalen samen wat er van je wordt verwacht. De checklist maakt daarbij onderscheid tussen wat nu al geldt en de regels voor hoogrisico-AI die door de Digital Omnibus pas later van toepassing worden: 2 december 2027 voor de systemen uit bijlage III en 2 augustus 2028 voor AI in gereguleerde producten.
Je eindigt met een uitkomst A, B of C en een score. Die vertellen je niet dat je "compliant" bent. Geen enkele checklist kan dat. Ze vertellen je wat er als eerste aandacht nodig heeft.
Wat deze checklist niet is
Geen juridisch advies. Geen certificaat. En geen lijst met dingen die van de wet moeten van ons.
Dat laatste is een bewuste keuze. Artikel 4 van de EU AI Act vraagt organisaties om maatregelen te nemen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen. Sinds de Digital Omnibus, Verordening (EU) 2026/1744, staat er expliciet bij dat je geen specifiek kennisniveau per individu hoeft te garanderen. Milder geformuleerd dan de oude tekst maar niet vrijblijvend. Er is geen voorgeschreven cursusduur, geen verplicht curriculum en geen door de wet geëist certificaat. Wat passend is hangt onder meer af van de kennis en ervaring van de mensen die met de AI werken, de context waarin je hem gebruikt en de personen of groepen op wie je hem toepast.
Deze checklist helpt je die afweging maken. Meer belooft hij niet.
Download de checklist
Je krijgt de PDF meteen per mail. We gebruiken je adres om hem te bezorgen. Wil je ook horen wanneer er een nieuwe versie is, zet dan het vinkje aan. Uitschrijven kan met één klik en je gegevens gaan niet naar derden.
Download de checklist
Wat je daarna kunt doen
De checklist laat zien waar je staat. Deze drie brengen je verder:
- Doe de gratis AI-AdoptieScan. Waar de checklist een leidraad is voor jou, meet de scan wat er in je organisatie werkelijk gebeurt. Je medewerkers vullen hem in en jij krijgt het rapport.
- Bekijk de AI-geletterdheidstrainingen. Twintig tot dertig minuten per module, per rol en per sector, met een examen en een certificaat waarop de eindtermen en de behandelde artikelen staan.
- Lees wat artikel 4 concreet vraagt. De volledige uitleg, bijgewerkt na de Digital Omnibus.
De regels blijven bewegen. Wij houden dat dagelijks bij in de EU AI Act Monitor en deze checklist beweegt mee.