AIAdopt
artikelNovember 2026· 4 min leestijd

RSI: hoeveel tijd hebben we nog om grip te houden?

AI helpt mee om betere AI te bouwen. Als die betere AI daarna weer aan de volgende versie werkt, kan de ontwikkeling steeds sneller gaan. Kunnen mensen dan nog ingrijpen als er iets misgaat?

Die vraag onderzochten wij bij AIAdopt met vier AI’s: ChatGPT, Claude, Kimi en Gemini. We bekeken onderzoek, rekenden groeiscenario’s door en bespraken de gevolgen. Een betrouwbare datum waarop het te laat zou zijn om in te grijpen, vonden we niet.

AI helpt haar opvolger beter te maken

RSI staat voor Recursive Self-Improvement. Het idee is eenvoudig: AI helpt een betere versie ontwikkelen. Die versie helpt vervolgens om de volgende weer beter te maken.

Dat kan verder gaan dan sneller programmeren. AI kan bijvoorbeeld experimenten bedenken, uitvoeren en de resultaten beoordelen. Hoe meer zij daarvan overneemt, hoe minder de ontwikkeling hoeft te wachten op mensen.

METR is een onderzoeksorganisatie die onderzoekt wat AI kan en welke risico’s daarbij ontstaan. Zij keek bij Anthropic, het bedrijf achter Claude. Volgens METR wordt AI daar nu ongeveer twee keer zo snel beter in duidelijk omschreven taken als tussen maart 2024 en oktober 2025. AI-hulp is waarschijnlijk de belangrijkste verklaring. De schatting is onzeker en veel belangrijk bewijs is niet openbaar. [1]

Ook OpenAI, de maker van ChatGPT, werkt hieraan. Het bedrijf wil in maart 2028 een AI-onderzoeker hebben die zelfstandig onderzoek kan doen. Dat is een doel, geen belofte dat het dan lukt. [2]

Hoe snel kan het gaan?

We kunnen niet betrouwbaar zeggen dat AI ieder jaar twee keer zo slim wordt. Daar is geen goede meetlat voor. Ook kunnen dure computers, stroomvoorziening en tijdrovende experimenten de ontwikkeling afremmen.

Maar als AI steeds beter wordt in onderzoek, kunnen nieuwe verbeteringen sneller volgen. Dan blijft er minder tijd over om regels en controle op orde te brengen.

Daarom vinden wij: controleer of mensen nog kunnen ingrijpen vóórdat AI meer zelfstandig mag doen. Wacht daarvoor niet op een bepaald jaartal.

Waarom raakt dit ook jouw werk?

Betere AI kan nieuwe behandelingen helpen vinden en onderzoek goedkoper maken. Ook jouw organisatie kan daardoor mogelijkheden krijgen die eerst te duur waren. Hoe snel dat jouw werk verandert, hangt ook af van de kosten en van hoe goed de nieuwe AI in de praktijk werkt.

Er zit ook een andere kant aan. Stel dat je als manager of directeur een belangrijke keuze moet maken. AI doet het onderzoek en geeft advies. Jij keurt het goed. Maar je kunt zelf niet meer nagaan of het klopt en hebt niemand die een andere aanpak kan beoordelen.

Dan neem jij officieel de beslissing maar in werkelijkheid word je steeds afhankelijker van de AI en het bedrijf dat haar levert. Daarom blijft het belangrijk dat mensen hun vak leren en organisaties ook zonder één vaste AI-aanbieder verder kunnen.

Wanneer wordt ingrijpen te moeilijk?

Een slimmere AI is niet vanzelf gevaarlijk. Het risico groeit als zij ook zelf toegang kan regelen tot computers, beveiliging kan veranderen of buiten ons zicht kan doorwerken.

Daarvoor hoeft AI geen kwade bedoelingen te hebben. Zij kan ook een opdracht blijven uitvoeren op een manier die wij niet willen.

Het mogelijke point of no return is het moment waarop we willen stoppen maar dat niet meer voor elkaar krijgen. Bijvoorbeeld omdat AI onze ingreep kan ontwijken. Of omdat we zo afhankelijk zijn geworden dat stoppen nauwelijks nog haalbaar is. We weten niet of en wanneer dat gebeurt.

De bedrijven die AI bouwen moeten daarom door onafhankelijke deskundigen laten testen of hun systemen echt te stoppen zijn. AI mag haar eigen regels niet zelf kunnen aanpassen. En als de controle faalt, moet eerst dat probleem worden opgelost voordat AI meer vrijheid krijgt.

Laat AI in je eigen organisatie pas meer zelfstandig handelen als je weet wat zij mag doen. Spreek af wie haar kan stoppen. Test of dat ook echt lukt.

AI mag slimmer worden. We moeten haar wel kunnen stoppen als dat nodig is.


Bronnen

Dit Inzicht is geschreven door ChatGPT, op basis van uitgebreid bronnenonderzoek en discussie met Claude, Kimi en Gemini, onder leiding van Rob Ummels. ChatGPT en Claude komen van OpenAI en Anthropic, de bedrijven die in dit stuk worden besproken.

Dit wil je ook weten...

Alle inzichten →
🧩
September 2026

AI-governance: wat je regelt en hoe het samenhangt

AI-governance uitgelegd met een infographic en heldere toelichting. Ontdek hoe sturing, data, mensen en toezicht samenhangen, ook voor kleine organisaties.

Lees verder →
🧰
Augustus 2026

Welk AI-model zit erin? Dat vertelt nog niet wat de AI allemaal kan doen

Welk AI-model erin zit zegt nog niet wat de AI mag doen. De agentic harness bepaalt toegang, gereedschap en rechten. Wat je vraagt voor je AI binnenhaalt.

Lees verder →
🕸️
Augustus 2026

Eén veilige AI-agent is nog geen veilig AI-systeem

Je kunt elke AI-agent afzonderlijk zorgvuldig testen en toch een systeem overhouden dat niet deugt. Dat is de kern van een nieuw rapport van het Australische AI Safety Institute, gepubliceerd op 10 augustus 2026.

Lees verder →

Even sparren?

Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over wat AIAdopt voor jouw organisatie kan betekenen.